Jeśli chcesz otrzymywać informacje o tym, co nowego dzieje się na Pradze - zapisz się!
Definicja
Zaniedbanie to niezaspokojenie podstawowych potrzeb fizycznych i psychicznych dziecka przez osoby za to odpowiedzialne, prowadzące do znacznego pogorszenia stanu zdrowia dziecka lub zakłócenia jego rozwoju. Zaniedbanie prowadzić może do opóźnienia rozwoju fizycznego bez uwarunkowań organicznych.
Zaniedbanie może być zamierzone (np. nadmierny liberalizm, brak zainteresowania dzieckiem) lub powstać z nieuświadomienia, z niewiedzy lub z niezdolności do odpowiedniego zajmowania się dzieckiem (np. brak podstawowych kompetencji wychowawczych).
Kategorie zaniedbania
Istnieje kilka typologii zjawiska zaniedbania. Najczęściej wykorzystywana przyjmuje za kryterium efekt zachowania sprawcy, wskazując na zaniedbanie fizyczne, emocjonalne (psychiczne) lub oba jednocześnie.
Inny podział koncentruje się na formach aktywności sprawcy, dzieląc je na zaniedbanie pasywne związane z zaniechaniem pożądanego działania oraz zaniedbanie aktywne polegające na podejmowaniu szkodliwych działań
Do form zaniedbania fizycznego zaliczyć można: nieodpowiednie odżywianie, ubieranie niedostosowane do pogody, nikła ochrona zdrowia dziecka, brak zainteresowania edukacją, zaniedbanie obowiązku szkolnego, brak kontroli i należytej opieki osoby dorosłej, poziom bezpieczeństwa w domu stwarzający zagrożenie dla zdrowia dziecka. Formy zaniedbania emocjonalnego to nieokazywanie miłości, troski, wsparcia ze strony opiekunów.
Objawy zaniedbywania
Zaniedbanie dziecka ma swoje konsekwencje w jego funkcjonowaniu zarówno bezpośrednie, jak i rozłożone w czasie. Konsekwencje bezpośrednie to różnego rodzaju choroby, opóźniania rozwoju, wyobcowanie, poczucie inności. Z upływem czasu pojawiają się również choroby somatyczne, fizyczny niedorozwój, niskie poczucie własnej wartości.
Konsekwencje zaniedbywania są znacząco związane z zachowaniem dziecka i oznakami emocjonalnymi. Widoczna jest częsta apatia i zmęczenie dziecka, dziecko nie chodzi do szkoły, przesiaduje w miejscach publicznych, wykazuje nadmierną pasywność lub agresywność. Charakterystyczne są także skrajne przejawy stanów emocjonalnych, brak zaufania, skłonność do depresji.
U dziecka zaniedbanego może wystąpić "syndrom opóźnienia w rozwoju". Wówczas dziecko osiąga wagę, wzrost i rozwój motoryczny na znacznie niższym poziomie niż dzieci w tym samym wieku, a sytuacja ta nie ma uzasadnienia w żadnej przyczynie organicznej. Decydującym aspektem do uznania powyższych objawów za objawy zaniedbania jest ich chroniczny charakter.
Sprawcy
Zjawisko zaniedbania rozpoczyna się często już w okresie płodowym, kiedy matka nie chcąc dziecka, prowadzi tryb życia, który powoduje wysokie ryzyko poronienia (niewłaściwe odżywanie, palenie papierosów, nadużywanie alkoholu).
Po narodzinach dziecka, może wystąpić wówczas brak dostatecznej opieki, porzucenie, głodzenie dziecka, brak kontroli czy tez zainteresowania jego najbardziej podstawowymi potrzebami. Opiekunowie nie dbają o czysty i odpowiedni do pogody ubiór dla dziecka, nie interesuje ich również jego stan zdrowotny. Krzywdziciele wykorzystują dzieci do własnych celów, traktując je często jako partnera w pracy czy czynach antyspołecznych (kradzieże, rabunki, żebractwo). Prowadzone w obecności dziecka awantury są naturalnym elementem tworzonej przez nich codzienności.
Rodzice, czy też opiekunowie często nie akceptują obecności dziecka, traktując je jako obciążenie. Charakterystyczne są również takie zachowania jak grożenie, zastraszanie, powodując rozwój w klimacie napięcia i strachu.
Fundacja Dzieci Niczyje i Urząd Dzielnicy Warszawa Praga Południe zaprasza żłobki, przedszkola, szkoły podstawowe oraz gimnazja z terenu Pragi Południe do udziału w programie „Chronimy Dzieci". Ideą programu jest przyznawanie certyfikatu „Chronimy dzieci" placówkom, w których potwierdzony został wysoki poziom standardów ochrony dzieci oraz wysoka jakość programów ochrony dzieci przez krzywdzeniem.
więcej